جلسه پنجم زبان فارسی
غزل در لغت به معنی عشق بازی و سخن گفتن با زنان است و در ادب ابیاتی بر
یک وزن و قافیه با مطلع مصرع با ابیاتی بین 5 تا 14.(بیت اول مطلع، بیت آخر مقطع )
قدیمی ترین نوع غزل در اشعار شهید بلخی و رودکی سمرقندی یافت می شود.
انواع غزل :
· غزل عاشقانه : که سعدی آن را به کمال رساند.
· غزل عارفانه : مانند اشعار عطار، سنایی ، عراقی و مولانا استاد غزلیات عارفانه
· غزل تلفیقی : عاشقانه + عارفانه مانند غزلیات خواجوی کرمانی، اوحدی مراغه ای و حافظ استاد غزلیات عارفانه-عاشقانه
· غزل وطنی : با درون مایه عشق به میهن و احساسات وطن دوستانه شاعر مانند غزلیات عارف قزوینی ، میرزاده عشقی و فرخی یزدی( اولین بار در سبک مشروطه گفته شد )
· غزل سیاسی : درباره سیاست و انتقاد از اوضاع اجتماعی و سیاسی روزگار ، مانند بسیاری از غزلیات حافظ
· غزل نو : برگرفته شده از شعر نو با ویژگی های زبان تازه و امروزی،غلبه تصویرهای جدید و نو و وزنهای عروض تازه و وحدت محتوا ، مانند اشعار هوشنگ ابتهاج، سیمین بهبهانی و ...
غزلواره : اصطلاحی است که پس از پیدایش شعر نو در ایران درباره اشعاری که با محتوای غنایی اما با قالب آزاد یا غیر از قالب و قواعد غزل سنتی سروده شده ، به کار می رود.
سنایی غزنوی شاعر و عارف بزرگ قرن ششم ، آغازگر شیوه ی زهد و عرفان
در ادب فارسی که مولانا برخی از غزلیاتش را در استقبال از غزلیات او
سروده است. آثار سنایی عبارتند از دیوان، حدیقه الحقیقه( الهی نامه ) ،
سیرالعباد الی المعاد ، کارنامه بلخ و ...
_________________________________________________
شیخ فرید الدین محمد عطار نیشابوری شاعر قرن 6 هجری که اشعاری با
ویژگی تمثیلی یا سمبلیک بودن آن ها سروده است. آثار عطار عبارتند از :
اسرار نامه، الهی نامه ، منطق الطیر ( با قالب مثنوی ) ، خسرو نامه که به
نظم سروده شده و تذکرة الاولیاء که به نثر به رشته تحریر درآمده است.
لینک دانلود جزوه pdf جلسه پنجم زبان فارسی
معنی اشعار و لغات در ادامه مطلب
